Soms schrijf ik over dynamieken in toxische relaties. Niet om iemand te bestempelen als dader of slachtoffer, maar omdat veel mensen die met een partner zitten die duidelijke narcistische trekjes heeft, zichzelf volledig kwijtraken.
Ze twijfelen aan hun eigen gevoel, hun eigen geheugen en uiteindelijk zelfs aan hun eigen waarde. Terwijl het geen toeval is dat juist zij in zo’n relatie terechtkwamen en erin blijven hangen.
Als je in zo’n relatie zit of er in zat, laat dat niet alleen iets zien over de ander, maar ook over de wonden die jij met je meedraagt, over de overtuigingen die je gevormd hebben en over wat jij denkt te moeten geven, dragen of opofferen om liefde te mogen ontvangen.
Een relatie met iemand die narcistische trekken heeft werkt vaak subtiel, langzaam en systematisch in op je gevoel van realiteit. Niet omdat die persoon slecht is, maar omdat hun eigen pijn, hun eigen controlebehoefte en hun eigen beschermingsmechanismen hen verhinderen om emotioneel beschikbaar, empathisch of écht wederkerig te zijn. En wanneer jij zelf een groot hart hebt, gevoelig bent, loyaal, empathisch en geneigd om anderen te begrijpen, te dragen of te repareren, dan ontstaat er een dynamiek die niet gebaseerd is op gelijkwaardigheid maar op overleving.
Wat veel mensen vergeten, is dat jouw eigen systeem deze dynamiek óók herkent. Iets in jou kent dit. Iets in jou voelt vertrouwd bij iemand die jouw grenzen niet ziet, jouw emoties minimaliseert of jouw behoeftes in twijfel trekt. Niet omdat je dat fijn vindt, maar omdat jouw zenuwstelsel al lang geleden heeft geleerd dat liefde onveilig is, dat je je moet aanpassen om gezien te worden of dat je eerst moet presteren voordat je mag ontvangen. Daardoor voelt een relatie met iemand die narcistische trekken heeft niet direct als gevaarlijk; het voelt als iets wat je “kent”.
En dan begint het: de verwarring en het constant in twijfel trekken van jezelf.
De momenten waarop je een grens probeert te benoemen en je ineens midden in een omgekeerd gesprek belandt waarin jij degene bent die zich moet verdedigen.
De momenten waarop jij emotioneel wordt omdat je je niet gezien voelt, maar de ander vraagt waarom jij zo overdreven reageert.
De momenten waarop jij je afvraagt: “Ben ík nu degene met narcistische trekjes?”
De momenten waarop je denkt dat je te gevoelig, te emotioneel of te intens bent.
Maar die gedachten zijn geen teken dat jij narcistische trekken hebt.
Ze zijn een teken dat je zo diep gewend bent geraakt aan aanpassing, voorzichtigheid en zelfverloochening, dat je niet meer weet hoe gezond contact voelt.
En ja, het is waar dat mensen met narcistische trekken gedrag laten zien dat toxisch is: gaslighting, emotionele manipulatie, charme-maskers naar buiten toe, onvoorspelbare reacties, gebrek aan verantwoordelijkheid en een patroon waarin jij uiteindelijk de emotionele last draagt. Maar het is óók waar dat jouw eigen systeem dit veel te lang heeft getolereerd. Niet omdat je zwak bent, maar omdat je nooit iets anders geleerd hebt dan dit.
Daarom gaat heling niet alleen over de relatie begrijpen; het gaat over jezelf begrijpen. Over zien waarom jij zo lang blijft. Waarom jij zo hard werkt. Waarom jij steeds probeert de verbinding te redden en waarom je jouw eigen grenzen telkens weer inslikt om de harmonie te bewaren, zelfs wanneer die harmonie eigenlijk een vorm van overleven is.
Als je nog in zo’n relatie zit, dan hoef je niet meteen weg. Maar je moet wel beginnen met helder kijken. Zonder discussie, zonder verdediging, zonder analyse van de ander. Kijk naar jezelf. Kijk naar de momenten waarop jij spanning voelt, jezelf kleiner maakt of jouw eigen behoefte onderdrukt omdat je bang bent dat het anders misgaat. Dit zijn geen tekenen dat je fout zit; dit zijn signalen dat je systeem overbelast is.
En hoe pijnlijk het ook klinkt:
het gaat niet alleen om wat de ander doet.
Het gaat om wat jij al veel te lang níet doet:
jezelf serieus nemen!
Daar begint alles.
Niet bij verwijt, maar bij bewustzijn.
Niet bij schuld, maar bij volwassenheid.
Niet bij weglopen, maar bij thuiskomen in jezelf.
Als dit je raakt en je wil onderzoeken welke wonden, overtuigingen en patronen er bij jou onder liggen én hoe je jouw kracht en helderheid weer terugvindt, dan ben je welkom voor een gratis Heart Call.
Stuur me een berichtje om kennis te maken.
Liefs Caroline
Je hoeft niet te breken om wakker te worden.
Je hoeft alleen te zien wat je zolang niet onder ogen durfde te komen.


